Wonen en werken in één pand
Fiscale (on)mogelijkheden
Veel mkb-ondernemers wonen en werken in één pand: zij hebben hun bedrijf of praktijk aan huis. Hiervoor moeten meerdere wettelijke regelingen, met verschillende toetsingscriteria, naast elkaar worden toegepast. U moet bijvoorbeeld vaststellen of er sprake is van een ‘kwalificerende werkruimte’, of u de werkruimte tot uw privé- of ondernemingsvermogen moet rekenen en of de terbeschikkingstellingsregeling mogelijk van toepassing is.
Kwalificerende werkruimte
Om fiscaal als werkruimte te worden gekwalificeerd, moet uw werkruimte voldoen aan het zelfstandigheids- en inkomenscriterium. Voldoet uw werkruimte hier niet aan, dan wordt deze behandeld als onzelfstandig onderdeel van de eigen woning en is de eigenwoningregeling van toepassing. Het eigenwoningforfait moet dan worden berekend over de waarde van de gehele woning, inclusief de werkruimte.
Het zelfstandigheidscriterium
Uw werkruimte voldoet aan het zelfstandigheidcriterium als deze door uiterlijke kenmerken duidelijk te onderscheiden is van de rest van de woning. Bijvoorbeeld door een eigen ingang en zelfstandige infrastructuur, zoals sanitaire voorzieningen. Bepalend is of de ruimte als werkruimte aan derden kan worden verhuurd
Het inkomenscriterium
De werkruimte voldoet aan het inkomenscriterium als u uw inkomen grotendeels in deze ruimte verdient. Is het uw enige werkruimte, dan is dit ten minste 30% in de werkruimte en ten minste 70% in of vanuit de werkruimte. Is het niet uw enige werkruimte, dan is dit ten minste 70% in de werkruimte.
Is er geen sprake van een kwalificerende werkruimte, dan zijn niet alleen de kosten van de ruimte zelf niet aftrekbaar, maar ook de kosten voor de inrichting, verwarming en energie.
Ondernemers met een persoonlijke onderneming
Bent u ondernemer met een persoonlijke onderneming, zoals een eenmanszaak of firma-aandeel, dan speelt de vraag of de eigen woning tot uw privé- of ondernemingsvermogen behoort. Dit wordt vastgesteld met de regels van de vermogensetikettering.
Vermogensetikettering
Met vermogensetikettering wordt vastgesteld of de woning van een ondernemer met een persoonlijke onderneming tot het privé- of ondernemingsvermogen behoort. Uw woning behoort in principe tot uw privévermogen. Gebruikt u 10% of meer van uw woning voor bedrijfsdoeleinden, dan is er sprake van keuzevermogen. U kunt dan op basis van ‘redelijkheid’ kiezen de gehele woning met werkruimte te rekenen tot uw privé- of ondernemingsvermogen, of het woondeel tot uw privévermogen en het bedrijfsdeel tot uw ondernemingsvermogen.
Privévermogen
Rekent u uw woning met werkruimte tot uw privévermogen, dan moet u voor de fiscale behandeling onderscheid maken tussen het woongedeelte én de werkruimte. Bij niet-kwalificerende werkruimtes is de eigenwoningregeling van toepassing en kunnen geen kosten ten laste van de winst uit onderneming worden gebracht.
Een kwalificerende werkruimte behoort niet tot uw woning. Voor de bepaling van het eigenwoningforfait moet u de werkruimte dan ook niet meetellen. De waarde van de werkruimte en het deel van de (hypothecaire) geldlening dat daarbij hoort, moeten worden aangeven als bezitting en schuld in box 3. De kosten van de werkruimte mag u ten laste van de winst brengen. Deze aftrekpost is gemaximeerd tot een gebruiksvergoeding van 4% over de waarde van de werkruimte.
Let op
Volgens een uitspraak van de Hoge Raad mogen ook de energiekosten, heffingen, verzekeringen en onderhoudskosten van de kwalificerende werkruimte in aftrek worden gebracht.
Ondernemingsvermogen
Rekent u de woning met werkruimte tot uw ondernemingsvermogen, dan kunt u de kosten van de werkruimte op de winst van uw onderneming in mindering brengen. De gehele woning wordt dan belast als onderdeel van de winst uit onderneming. Waardeveranderingen van de woning horen daardoor ook tot de winst uit onderneming.
Bijtelling privégebruik woning
Voor het privégebruik van de woning moet u een bijtelling tot de winst uit onderneming rekenen. Deze bijtelling is een bepaald percentage van de WOZ-waarde van de woning. Bij een niet-kwalificerende werkruimte moet u uitgaan van de WOZ-waarde van de gehele woning, bij een kwalificerende werkruimte van de WOZ-waarde van het woongedeelte. Bij gesplitste vermogensetikettering (woondeel privévermogen/ bedrijfsdeel ondernemingsvermogen) blijft de bijtelling achterwege.
Gebruik werkruimte in een huurwoning
Woont u in een huurwoning en heeft u in deze woning een werkruimte dan is kostenaftrek mogelijk bij een kwalificerende werkruimte. In dat geval mag u de volgende kosten als ondernemingskosten aftrekken van de opbrengsten:
- Evenredig deel van de huur.
- Energiekosten, verzekeringskosten, schoonmaakkosten e.d..
- Inrichtingskosten van de werkruimte.
Ondernemers met een bv
Stelt u een werkruimte in de woning aan uw bv ter beschikking, dan is in principe de eigenwoningregeling van toepassing. Gaat het echter om een kwalificerende werkruimte, dan is de terbeschikkingstellingsregeling van toepassing.
Terbeschikkingstellingsregeling
Met de terbeschikkingstellingsregeling kunt u een reële, zakelijke gebruiksvergoeding voor een werkruimte als kosten binnen de bv opvoeren. De bv kan deze gebruiksvergoeding als kosten aftrekken. De vergoeding, verminderd met de kosten (zoals hypotheekrente, inrichtings-, verwarmings-en energiekosten) van de werkruimte, wordt belast in box 1 via de terbeschikkingstellingsregeling. Met ingang van 1 januari 2010 is de terbeschikkingstellingsvrijstelling ingevoerd. Deze vrijstelling is 12% van het gezamenlijke bedrag van het resultaat uit terbeschikkingstellingswerkzaamheden.
Omdat de werkruimte een zelfstandig deel is van de eigen woning, wordt dat gedeelte niet meegerekend voor het eigenwoningforfait. De waarde van de werkruimte en het bijbehorende deel van de hypotheekschuld komt op de balans van de werkzaamheid. Wordt de woning in de toekomst verkocht, dan is een waardestijging van de werkruimte belast in box 1.
Let op:
Bent u in gemeenschap van goederen gehuwd, dan moet het inkomen uit de terbeschikkingstelling zowel aan uzelf als aan uw partner worden toegerekend (ieder voor de helft). Dat kan gunstig zijn in het geval dat één van beiden in een lagere tariefschijf van de inkomstenbelasting valt.
Vergoeding voor niet-kwalificerende werkruimte
Ontvangt u vanuit de bv een vergoeding voor een niet kwalificerende werkruimte, dan vormt deze vergoeding voor u loon. Voor de bv is de vergoeding als loonkosten dan aftrekbaar.
Tot slot
Veel ondernemers vinden het prettig om te wonen en werken in één pand. De fiscale spelregels voor het zakelijk gebruik van de woning zijn echter erg ingewikkeld. Neem voor uw specifieke situatie contact op met uw adviseur.
